Piylənmə dünyada ən çox rast gəlinən sağlamlıq problemlərindən biridir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) piylənməni "xroniki xəstəlik" kimi təsnif edir. Lakin hələ də çox insanlar piylənməni sadəcə "iradə zəifliyi" və ya "çox yemək" kimi görür.
Piylənmə nədir?
Piylənmə orqanizmdə artıq yağ yığılması ilə xarakterizə olunan xroniki bir vəziyyətdir. Bədən Kütlə İndeksi (BKİ) 30-dan yuxarı olduqda piylənmə diaqnozu qoyulur.
Piylənmənin səbəbləri
Piylənmənin yaranmasında bir çox faktor rol oynayır:
Hormonal faktorlar
- İnsulin dirənci
- Tiroid pozulmaları
- Polikistik over sindromu (PCOS)
- Kortizol artıqlığı (stress hormonu)
Genetik faktorlar
- Miras alınan metabolizm xüsusiyyətləri
- Yağ hüceyrələrinin sayı və ölçüsü
- Appetit tənzimləyən genlər
Ətraf mühit faktorları
- Qidalanma vərdişləri
- Hərəkətsizlik
- Stress və yuxu pozulmaları
- Dərmanların yan təsiri
Piylənmənin sağlamlığa təsiri
Piylənmə yalnız estetik problem deyil, ciddi sağlamlıq riskləri yaradır:
- Şəkərli diabet riski
- Ürək-damar xəstəlikləri
- Yuxu apnesi
- Oynaq problemləri
- Bəzi xərçəng növləri
Müalicə yanaşması
Piylənmə müalicəsi kompleks olmalıdır:
- Hormonal qiymətləndirmə
- Fərdi qidalanma proqramı
- Məşq proqramı
- Dərman müalicəsi (lazım olduqda)
- Davamlı izləmə
Piylənmə probleminiz varsa, hormonal səbəbləri yoxlamaq vacibdir.
